Plastik, endüstriyel ürünlerin üretiminde kullanılan, sentetik veya yarı sentetik organik katı malzemeler için kullanılan genel bir terimdir. Plastik malzemeler tipik olarak, yüksek moleküler ağırlıkta polimerlerdir ve gerek performanslarının artması için gerek maliyetlerin düşmesi için başka maddeler de içerebilirler.
Plastik Kelimesinin Kökeni
Yunanca bir kelime olan “plastikos” kelimesinden İngilizce’ye ve dilimize geçen plastik kelimesi, “şekil verilmeye uygun” anlamına gelmektedir. Yani plastik kelimesi, plastik diye tabir ettiğimiz malzemelerin dövülebilirlik, yoğrulabilirlik, preslenebilirlik, kalıplanabilirlik ve dökülebilirlik özelliklerini ifade eder. Bunlardan bazılarını sıralayacak olursak; film, fiber, levha, tüp, şişe, kutu…
Genel anlamda kullanılan plastik ifadesiyle, teknik bir sıfat olan plastik karıştırılmamalıdır. Mesela alüminyum malzemesi de şekil verilebilir olduğundan, teknik anlamda bir plastik olarak kabul edilebilir ancak genel manada alüminyum, plastik değildir.
Plastik Türleri
Plastikler kimyasal yapılarına göre, sınıflandırılabilirler. Bu sınıflandırmada öne çıkan bazı plastik türleri şunlardır: Akrilik, polyester, silikon, poliüretan.
Plastikleri üretimlerinde uygulanan kimyasal işlemlere göre de sınıflandırabiliriz. Bu işlemlere örnek verecek olursak, yoğunlaştırma, katkı ekleme vb.
Diğer sınıflandırmalarsa, üretime veya ürün tasarımına bağlı olan ürün kalitesine göre yapılır. Örneğin, termoplastik, termoset, elastomer, yapısal, geri dönüşümlü, elektrik iletken vb. Plastikler, yoğunluk, gerilme direnci (çekme mukavemeti), cama dönüşme sıcaklığı, kimyasallara karşı dayanıklılık gibi çeşitli fiziksel özelliklerine göre de derecelendirilebilirler.
Plastiğin Kullanımı
Bağıl ucuz maliyeti, üretim kolaylığı, çok yönlülüğü ve su geçirmezliği, plastiği bir çok ürünün veya bir çok ürünün belirli parçalarının yapımında kullanmada cazip kılmaktadır. Plastik, basit bir ataç yapımında da, uzay gemisi yapımında da kullanılabilen bir malzemedir.
Plastik kullanımındaki avantajların farkedilmesi ve plastik işleme teknolojisinin gelişmesi, ahşap, taş, boynuz, kemik, deri, kağıt, metal, cam, seramik gibi bir çok malzemenin üretimdeki kulanılma oranını düşürmüştür.
Plastik Malzemelerin Sorunları
Plastik malzemelerin organik kimyasal yapıları, plastikleri sertlik, yoğunluk, ısı, organik çözücüler, oksitlenme ve iyonlaştırıcı radyasyon gibi konularda, ciddi sınırlamalarla karşı karşıya bırakmaktadır.
Çoğu plastik türü, birkaç yüz derecede ergimekte veya bozunmaktadır. Elektrik iletkenliği olan plastik malzemeler üretiliyor olsa da, bunların iletkenlikleri asla bir bakır veya alüminyumun yerini tutabilecek kadar değildir.
Plastik; bina, köprü, baraj, kaldırım, demiryolu gibi geniş hacimli ve büyük inşaların yapımında halen ahşabın, betonun ve seramiğin yerini almak için çok pahalıdır.
Plastikle ilgili göz atabileceğiniz diğer makaleler:
Çok güzel olmuş teşekkür ederim.